Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski w piśmie do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 28 maja podtrzymał, że Trybunał nie utrudnia objęcia obowiązków czterem osobom wybranym przez Sejm do TK w marcu, ponieważ nie uznaje ich za sędziów.
Dwa ślubowania, dwa terminy
13 marca Sejm wybrał sześcioro sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Magdalena Bentkowska i Dariusz Szostek złożyli ślubowanie 1 kwietnia w Pałacu Prezydenckim, na zaproszenie prezydenta Karola Nawrockiego. Kancelaria Prezydenta RP tłumaczyła wtedy, że sytuację pozostałej czwórki analizuje ze względu na możliwe błędy proceduralne w Sejmie.
9 kwietnia w sejmowej Sali Kolumnowej ślubowanie złożyli Anna Korwin-Piotrowska, Krystian Markiewicz, Maciej Taborowski i Marcin Dziurda, deklarując, że czynią to „wobec prezydenta”. Tego samego dnia ponownie ślubowali Bentkowska i Szostek, po czym wszyscy przekazali pisemne roty do Kancelarii Prezydenta RP.
Bentkowska i Szostek tego samego dnia objęli urzędy w Trybunale. Pozostała czwórka nie mogła tego zrobić — według prezesa TK wydarzeń z 9 kwietnia w Sejmie nie da się uznać za ślubowanie „wobec prezydenta”. Dzień później Krystian Markiewicz poinformował, że razem z trojgiem pozostałych złożył wniosek do prezesa TK o umożliwienie wykonywania obowiązków.
Środek tymczasowy z Strasburga
5 maja Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał decyzję o zabezpieczeniu, zobowiązując Polskę do powstrzymania się od działań utrudniających objęcie i wykonywanie funkcji przez wybranych w marcu sędziów. Decyzja zapadła po skardze czworga niedopuszczonych do orzekania, zarejestrowanej jako sprawa Dziurda i inni przeciwko Polsce. Termin na złożenie właściwej skargi ETPCz wyznaczył na 2 czerwca.
Stanowisko prezesa TK
W poniedziałek na stronie Trybunału poinformowano o piśmie Święczkowskiego do ETPCz. Prezes odniósł się w nim do doniesień medialnych, z których ma wynikać, że polski rząd przekazał Strasburgowi, iż „skarżący złożyli ślubowanie i są sędziami TK”.
— Odpowiadając zatem bezpośrednio na wydane przez Europejski Trybunał Praw Człowieka (…) „zarządzenie tymczasowe” w sprawie Dziurda i inni p. Polsce, zmuszony jestem przedłożyć poniższą informację — stwierdził prezes TK w piśmie z 28 maja.
Święczkowski powtórzył, że TK „nie utrudnia objęcia i wykonywania obowiązków sędziowskich przez skarżących”, bo „nie są oni sędziami”. Brak możliwości objęcia funkcji wiąże z „nienawiązaniem stosunku służbowego sędziego” przez część osób wybranych w marcu.
Resort spraw zagranicznych przekazał wcześniej, że w ocenie rządu cztery osoby są sędziami TK. W piśmie do ETPCz prezes wskazał na toczący się przed TK spór kompetencyjny dotyczący skutków wydarzeń z 9 kwietnia. Jego zdaniem wszczęcie tego postępowania zawiesza inne działania, a ślubowania nie można przyjąć do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Dodał, że orzeczenia TK mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, więc muszą je respektować wszystkie organy państwa, w tym sam Trybunał.