ZUS ostrzega: legitymacje emerytów i rencistów stracą ważność. Co muszą wiedzieć seniorzy?
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wprowadza zmiany w legitymacjach emerytów i rencistów. Po 12 lipca 2026 r. nie będą wydawane dokumenty w dotychczasowej formie, ale stare zachowają ważność.
Obecne legitymacje emeryta i rencisty – dlaczego nie spełniają wymogów?
Projekt nowych przepisów wskazuje, że dotychczasowe legitymacje nie spełniają minimalnych standardów bezpieczeństwa dla dokumentów publicznych. Głównymi przyczynami są przestarzała technologia, niski poziom zabezpieczeń oraz wysoka podatność na fałszerstwa. Dlatego po 12 lipca 2026 r. nie będzie możliwe wydawanie ich w obecnej formie.
Zmiany od 12 lipca 2026 r. – kto i czego dotkną?
Nowelizacja dotyczy wyłącznie nowych dokumentów wydawanych po tej dacie – nie będą one już przyznawane w starej formie. Zmiana obejmie miliony emerytów i rencistów w Polsce. Już wydane legitymacje zachowają ważność do końca przypisanego terminu.
Nowy wzór legitymacji – karta z zabezpieczeniami na poziomie karty bankowej
Zgodnie z projektem rozporządzenia nowa legitymacja będzie miała formę spersonalizowanej plastikowej karty o wymiarach karty płatniczej (85,60 × 53,98 mm). Najważniejsze zmiany to:
- wykonanie z tworzywa PCV,
- jednostronna laminacja,
- dodatkowe elementy zabezpieczające przed fałszerstwem,
- oznaczenie „LER” alfabetem Braille’a na odwrocie, ułatwiające identyfikację osobom niewidomym i słabowidzącym.
Dokument nadal będzie potwierdzał status uprawnionego do świadczeń oraz umożliwiał korzystanie z ustawowych ulg.
Koszty i finansowanie zmian
Koszt produkcji jednej legitymacji wzrośnie z nieco ponad 1 zł do ponad 2,24 zł. W roku wdrożenia oznacza to dodatkowe wydatki przekraczające 332 tys. zł, w kolejnych latach – ok. 450 tys. zł rocznie, a w ciągu dekady – ok. 4,6 mln zł. ZUS pokryje te koszty bez obciążania budżetu państwa ani samorządów.
Co ze starymi legitymacjami? ZUS uspokaja seniorów
„Emeryci i renciści posiadający tradycyjną plastikową legitymację mogą nadal z niej korzystać, jeśli jest ona ważna zgodnie z nadanym terminem ważności” – informuje Grzegorz Dyjak z biura prasowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Rzecznik podkreśla, że nie ma obowiązku wymiany dokumentu tylko z powodu zmiany wzoru:
„Zmiana przepisów nie oznacza automatycznego unieważnienia legitymacji, które zostały już wydane”.
mLegitymacja – cyfrowa alternatywa z ponad 1,2 mln pobrań
Równolegle ZUS rozwija elektroniczną wersję legitymacji – mLegitymację, dostępną w aplikacji mObywatel, działającą identycznie jak wersja papierowa.
„Od stycznia 2023 r. ZUS wydaje mLegitymacje wszystkim nowym emerytom i rencistom, bez konieczności składania wniosku czy wizyty w urzędzie” – podkreśla rzecznik.
Według danych ZUS: w 2023 r. pobrało ją ponad 611 tys. osób, w 2024 r. – ponad 317 tys., a w 2025 r. – ponad 340 tys. Łącznie korzysta z niej już ponad 1,2 mln seniorów.
Jak korzystać z mLegitymacji i czy można otrzymać plastikową kartę?
mLegitymacja działa jak tradycyjny dokument, umożliwiając korzystanie z ulg, np. w komunikacji miejskiej czy przy potwierdzaniu prawa do świadczeń zdrowotnych.
„Wystarczy pobrać bezpłatną aplikację mObywatel, uruchomić ją, wybrać opcję ‘dodaj dokument’ i wskazać legitymację emeryta-rencisty. Dokument pojawi się na pulpicie aplikacji” – tłumaczy Dyjak.
Osoby z wersją elektroniczną mogą wnioskować o fizyczną kartę, wypełniając formularz ERL.
„Jeśli emeryt lub rencista zechce otrzymać tradycyjną legitymację w formie spersonalizowanej karty, może złożyć wniosek do ZUS na formularzu ERL” – dodaje rzecznik.