Zlikwidują 13. i 14. emeryturę oraz 800 plus? W Sejmie zapadła decyzja
Sejmowa Komisja ds. Petycji zdecydowała o losie wniosku dotyczącego radykalnej reformy systemu podatkowo-socjalnego w Polsce. Rozpatrywano w nim postulaty likwidacji kluczowych świadczeń, takich jak 13. i 14. emerytura oraz program 800 plus, a także podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Ostateczna decyzja posłów ucięła spekulacje na temat szybkich zmian w portfelach milionów Polaków.
Sejmowa komisja odrzuciła projekt likwidacji świadczeń
Projekt zakładający zniesienie podatku PIT, programu 800 plus oraz trzynastej i czternastej emerytury został oficjalnie odrzucony przez komisję. Autor petycji twierdził, że uprości to system i nie zaburzy równowagi budżetowej. Posłowie, opierając się na analizach Biura Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji, uznali te założenia za błędne. Eksperci wskazali, że likwidacja PIT pozbawiłaby samorządy wpływów rzędu około 81 miliardów złotych rocznie, co zagroziłoby paraliżem inwestycji w gminach.
W rezultacie obecne zasady podatkowe oraz reguły wypłaty świadczeń zostaną utrzymane również w 2026 roku.
Dlaczego komisja sprzeciwiła się rezygnacji ze świadczeń?
Alternatywna koncepcja reformy prorodzinnej od 2027 roku
Mimo odrzucenia petycji obywatelskiej, w debacie publicznej pojawiła się nowa propozycja reformy autorstwa ekspertów Klubu Jagiellońskiego. Projekt „200 000 Plus” zakłada zastąpienie comiesięcznych wypłat z programu 800 plus jednorazowym świadczeniem w wysokości 208 800 zł, wypłacanym po narodzinach dziecka.
Taka zmiana umożliwiłaby młodym rodzicom np. sfinansowanie wkładu własnego na zakup mieszkania. Realizacja tego rozwiązania wymagałaby jednak likwidacji 13. i 14. emerytury, by zachować równowagę finansów publicznych.
Eksperci proponują wprowadzenie programu od 1 stycznia 2027 roku, argumentując to niską skutecznością obecnych mechanizmów w walce z kryzysem demograficznym.
Niskie efekty programów socjalnych według najnowszych danych GUS
Potrzebę zmian w polityce społecznej podkreślają dane Głównego Urzędu Statystycznego za 2025 rok. W Polsce odnotowano około 238 tysięcy urodzeń żywych, co oznacza spadek o 14 tysięcy w porównaniu z rokiem poprzednim.
Te statystyki pokazują, że ani podwyższenie 800 plus, ani program „Aktywny Rodzic” nie zwiększyły dzietności. Z badań prof. Dominiki Maison wynika, że bezpośrednie wsparcie finansowe jest kluczowe jedynie dla około 5% Polaków. Dla większości najważniejsze są czynniki systemowe, takie jak stabilność zatrudnienia i dostępność mieszkań, a nie wysokość dodatków.
Terminy wypłat 13. i 14. emerytury w 2026 roku
Pomimo dyskusji obecne przepisy gwarantują wypłaty dodatkowych świadczeń w nadchodzącym roku. Trzynasta emerytura w wysokości 1978,49 zł brutto zostanie wypłacona uprawnionym w kwietniu, a osobom pobierającym świadczenia przedemerytalne – w maju. ZUS dokona wypłaty z urzędu, bez składania wniosków.
Zasady czternastej emerytury pozostaną bez zmian. Pełna kwota przysługuje osobom, których emerytura podstawowa nie przekracza 2900 zł brutto. Powyżej tego progu stosuje się mechanizm „złotówka za złotówkę”. Dokładny termin wypłaty ustali Rada Ministrów w rozporządzeniu.