Właściciele nieruchomości muszą rozliczyć się do 15 marca – grożą im kary nawet do 64 tys. zł
Właściciele domów, mieszkań oraz działek budowlanych właśnie wchodzą w intensywny okres rozliczeniowy z lokalnymi samorządami. Chociaż na początku roku większość skupia się na deklaracjach PIT, kluczowy termin zapłaty podatku od nieruchomości przypada na marzec. Zignorowanie tej daniny może skutkować bardzo poważnymi konsekwencjami finansowymi – kara może sięgać nawet 64 tys. zł.
Podatek od nieruchomości – co podlega opodatkowaniu?
Podatek od nieruchomości to jedna z ważniejszych lokalnych danin obciążających właścicieli gruntów i budynków. Opodatkowane są grunty niezabudowane niebędące lasami ani gruntami rolnymi, budynki mieszkalne, garaże, lokale użytkowe z odrębną księgą wieczystą oraz domy letniskowe. Zróżnicowane stawki obowiązują w całym kraju – Minister Finansów ustala górne limity stawek, a ostateczną decyzję podejmują rady gmin.
Obowiązek uregulowania podatku opiera się na decyzji podatkowej, którą podatnik musi otrzymać przed terminem pierwszej płatności. Dlatego właściciele nieruchomości powinni uważnie monitorować swoje skrzynki pocztowe oraz konta w systemach e-Urząd. Jeśli decyzja nie dotarła, wskazane jest samodzielne skontaktowanie się z wydziałem podatków urzędu gminy, aby uniknąć późniejszych wezwań wraz z odsetkami.
Kalendarz płatności – cztery raty w roku
Ustawa przewiduje, że większość podatników uiszcza podatek od nieruchomości w czterech ratach. Terminy płatności przypadają na 15 marca, 15 maja, 15 września oraz 15 listopada. Rozłożenie zobowiązania na raty ma ułatwić podatnikom gospodarowanie budżetem domowym.
Wyjątek stanowią osoby, których całkowita kwota podatku za rok nie przekracza 100 zł – w tej sytuacji podatek musi zostać zapłacony jednorazowo do 15 marca, bez możliwości rozłożenia na raty. Podatek od nieruchomości różni się od innych zobowiązań podatkowych tym, że podatnik nie oblicza go samodzielnie. Wystarczy zgłosić nabycie nieruchomości lub zmiany sposobu jej użytkowania za pomocą formularza IN-1, a następnie uregulować kwoty wskazane w decyzji.
W roku 2026 górne stawki podatku zostały ponownie podniesione w wyniku wysokiej inflacji. Dla posiadaczy dużych domów i obiektów wykorzystywanych na działalność gospodarczą oznacza to istotne koszty, sięgające czasem kilku tysięcy złotych rocznie.
Konsekwencje niedotrzymania terminu
Opóźnienie w zapłacie podatku powoduje naliczanie odsetek za zwłokę już od kolejnego dnia. Obecne stawki odsetek są wysokie, co istotnie zwiększa koszt zaległości.
Uporczywe unikanie płatności podatku może zostać potraktowane jako wykroczenie lub nawet przestępstwo skarbowe. Zgodnie z przepisami Kodeksu karnego skarbowego, kary mogą być bardzo dotkliwe i sięgają nawet 64 tys. zł, naliczanych w stawkach dziennych.
Praktyka samorządów zakłada wysyłanie najpierw upomnień, wiążących się z dodatkowymi kosztami egzekucyjnymi. Jeśli upomnienia nie przynoszą skutku, sprawa trafia do egzekucji administracyjnej, co może zakończyć się zajęciem rachunku bankowego przez komornika skarbowego. Dlatego warto na bieżąco kontrolować swoje zobowiązania podatkowe i nie ignorować otrzymywanych wezwań.
Termin 15 marca oznacza ostateczną datę wpływu środków na rachunek urzędu, dlatego przelew najlepiej wykonać co najmniej dzień wcześniej. Tylko terminowa wpłata zapewni spokój i uniknięcie kosztownych sankcji finansowych.