Wchodzą na posesje Polaków i sprawdzają jedną rzecz. Za brak dokumentu nawet 5000 zł kary

W 2026 roku samorządy w całej Polsce rozpoczynają szeroką falę kontroli nieruchomości, skupiając się na weryfikacji dokumentacji związanej z gospodarowaniem ściekami. Urzędnicy zapowiadają tysiące wizyt u właścicieli szamb i przydomowych oczyszczalni ścieków niepodłączonych do sieci kanalizacyjnej, sprawdzając umowy z firmami asenizacyjnymi oraz dowody regularnego wywozu odpadów.

Intensywne kontrole nieruchomości w 2026 roku

Kontrole będą prowadzone powszechnie, obejmując nie tylko domy jednorodzinne, ale także gospodarstwa rolne, domki letniskowe i obiekty rekreacyjne. Samorządy, w porozumieniu z referatami ochrony środowiska, publikują harmonogramy lokalnie, dlatego warto śledzić komunikaty urzędów gminnych.

Szamba i przydomowe oczyszczalnie – kto podlega kontroli?

Działania dotyczą wszystkich nieruchomości bez dostępu do kanalizacji. Podczas wizyt, które mogą odbywać się od 6:00 do 22:00 – a w wyjątkowych sytuacjach nawet później – inspektorzy weryfikują przede wszystkim:

• aktualną umowę z licencjonowaną firmą asenizacyjną,
• dowody regularnego wywozu ścieków, takie jak rachunki i faktury.

Sprawdzany jest również stan techniczny urządzeń, a częstotliwość opróżniania musi być zgodna z lokalnymi regulaminami utrzymania czystości.

Co grozi za brak dokumentów? Kary do 5000 zł, a w skrajnych przypadkach nawet 50 000 zł

Brak wymaganych dokumentów lub utrudnianie kontroli grozi mandatem do 5000 zł. W typowych naruszeniach kara wynosi do 5000 zł, natomiast w poważniejszych przypadkach związanych z ochroną środowiska – nawet 50 000 zł. Odmowa wpuszczenia kontrolerów może skutkować mandatem od 500 do 5000 zł, a w razie potrzeby wezwaniem policji.

Jak przebiega kontrola?

Inspektorzy sprawdzają m.in.:

• umowę z firmą zajmującą się wywozem nieczystości,
• rachunki potwierdzające regularny wywóz,
• stan techniczny zbiornika lub oczyszczalni,
• zgodność częstotliwości wywozu z przepisami.

Minimalna częstotliwość to zazwyczaj:

• szamba – raz na kwartał,
• przydomowe oczyszczalnie – raz w roku,
• nieruchomości rekreacyjne – w sezonie (maj–wrzesień) i po jego zakończeniu.

Dlaczego kontrole są tak ważne?

Głównym celem jest ochrona środowiska, wód gruntowych i zdrowia publicznego poprzez ograniczenie zanieczyszczeń. Aby uniknąć kar, właściciele powinni:

• systematycznie opróżniać zbiorniki,
• korzystać tylko z licencjonowanych firm,
• przechowywać wszystkie dokumenty,
• współpracować z kontrolerami.

W 2026 roku te działania staną się rutynowe i obejmą tysiące posesji w całym kraju.