Obowiązkowa wymiana dokumentów uprawniających do prowadzenia pojazdów wchodzi w decydującą fazę i dotyczy milionów kierowców. Procedura ta, wynikająca z przepisów unijnych, opiera się na roku urodzenia właściciela prawa jazdy lub dacie jego wydania. Niedotrzymanie wyznaczonych terminów oznacza ryzyko utraty ważności dokumentu oraz ewentualne sankcje finansowe. Warto więc odpowiednio wcześnie zapoznać się z obowiązującymi regulacjami i wymogami administracyjnymi.
Proces ujednolicenia praw jazdy – co warto wiedzieć?
Podstawowym celem obowiązkowej wymiany jest zwiększenie bezpieczeństwa i ujednolicenie dokumentów na terenie całej Unii Europejskiej. Starsze wersje praw jazdy, w tym papierowe – szare lub różowe – nie spełniają już współczesnych standardów bezpieczeństwa. Są one stosunkowo łatwe do sfałszowania, co stało się jednym z głównych powodów wdrożenia nowych przepisów. W ciągu ostatnich dekad prawo jazdy wielokrotnie zmieniało swój wygląd, co doprowadziło do konieczności ujednolicenia wszystkich dokumentów wydanych przed 19 stycznia 2013 roku.
Nowe, nowoczesne prawa jazdy mają format plastikowej karty. Ich zabezpieczenia są ustandaryzowane we wszystkich państwach członkowskich, dzięki czemu dokumenty są znacznie trudniejsze do podrobienia, a podróżowanie po Unii Europejskiej staje się prostsze i bezpieczniejsze.

Przekroczenie terminu wymiany skutkuje unieważnieniem dokumentu, co może spowodować problemy podczas kontroli drogowej oraz narazić kierowcę na karę pieniężną – według ADAC może to być mandat w wysokości 10 euro.
W przypadku kontroli za granicą ryzyko jest jeszcze większe, ponieważ niemieckie przepisy przejściowe nie muszą być respektowane w innych krajach.
Terminy wymiany papierowych praw jazdy według rocznika
Dla osób, które nadal posługują się papierowymi prawami jazdy wydanymi do 31 grudnia 1998 roku, termin obowiązkowej wymiany jest uzależniony od roku urodzenia kierowcy. Najbliższa ważna data to 19 stycznia 2026 roku – do tego dnia dokument muszą wymienić kierowcy urodzeni w latach 1971–1973, którzy wciąż posiadają papierowe prawa jazdy i nie przekształcili ich na nowy wzór.
Wcześniej właściciele praw jazdy z roczników 1953–1958 mieli czas na wymianę do 19 stycznia 2022 roku. Obecnie to właśnie kolejna grupa kierowców ma jedynie dwa tygodnie na dopełnienie wszystkich formalności.
Jak będzie wyglądać wymiana praw jazdy w Polsce?
- Proces wymiany dokumentów w Polsce będzie prowadzony stopniowo, aby uniknąć kolejek i utrudnień w urzędach.
- Rozpocznie się 19 stycznia 2028 roku i potrwa do 18 stycznia 2033 roku.
- Po upływie tego okresu stary dokument utraci ważność i nie będzie można legalnie prowadzić na jego podstawie pojazdów.
Dobrą wiadomością dla polskich kierowców jest to, że w porównaniu z kierowcami w Niemczech mają oni znacznie więcej czasu na wymianę swoich dokumentów.
Wymiana plastikowych praw jazdy – terminy i zasady
Kolejnym istotnym terminem jest 19 stycznia 2026 roku – do tego dnia muszą zostać wymienione plastikowe prawa jazdy wydane w latach 1999–2001. W Niemczech obowiązek ten dotyczy około trzech milionów kierowców.
W przypadku plastikowych dokumentów wydanych między 1999 a 2013 rokiem o konieczności wymiany decyduje rok wydania prawa jazdy. Warto podkreślić, że samo uprawnienie do prowadzenia pojazdów nie wygasa wraz z upływem terminu ważności dokumentu – przestaje być ważny jedynie fizyczny blankiet, który należy odnowić.
Jakie dokumenty zabrać i ile kosztuje wymiana prawa jazdy?
Kierowcy zobowiązani do wymiany prawa jazdy muszą złożyć odpowiedni wniosek w właściwym dla miejsca zamieszkania urzędzie. Zaniedbanie tego obowiązku może wiązać się z nieprzyjemnymi konsekwencjami, zwłaszcza podczas kontroli drogowej.
Standardowa opłata za wymianę dokumentu wynosi około 25 euro. Aby pomyślnie przejść całą procedurę, niezbędne są:
- dowód osobisty lub paszport,
- dotychczasowe prawo jazdy,
- aktualne, biometryczne zdjęcie paszportowe.
Oprócz podstawowej opłaty mogą pojawić się dodatkowe koszty, na przykład za wykonanie zdjęcia czy uzyskanie karty indeksu. Jeżeli prawo jazdy zostało wydane przez inny urząd niż ten, który obecnie obsługuje miejsce zamieszkania kierowcy, konieczne może być przedstawienie kopii karty indeksu z archiwum poprzedniej instytucji.