Ulga rehabilitacyjna 2025/2026 – wydatki mieszkaniowe, limity i warunki odliczenia

Ulga rehabilitacyjna to ważny instrument podatkowy, umożliwiający osobom z niepełnosprawnościami oraz ich opiekunom obniżenie podstawy opodatkowania o koszty poniesione na cele lecznicze i adaptacyjne. Korzystanie z tej ulgi wymaga jednak precyzyjnej analizy przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz bieżących interpretacji organów skarbowych. W niniejszym artykule skupimy się na technicznych aspektach zaliczania wydatków, limitach dochodowych oraz wymaganej dokumentacji, niezbędnej do prawidłowego rozliczenia ulgi.

Czym jest ulga rehabilitacyjna i kto może z niej skorzystać?

Ulga rehabilitacyjna, zwana w przepisach również odliczeniem wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania podstawowych czynności życiowych, wynika bezpośrednio z artykułu 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Regulacje te pozwalają podatnikowi pomniejszyć dochód o faktycznie poniesione koszty służące rehabilitacji lub wsparciu codziennego funkcjonowania.

Podstawowym warunkiem do skorzystania z ulgi jest posiadanie formalnego dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność. Akceptowane są orzeczenia o jednym z trzech stopni niepełnosprawności, a także decyzje przyznające rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową lub socjalną. W przypadku osób poniżej szesnastego roku życia wymagane jest orzeczenie wydane na podstawie odrębnych przepisów.

Szczegółowy katalog wydatków kwalifikujących się do odliczenia obejmuje między innymi koszty adaptacji i wyposażenia budynków mieszkalnych oraz zakup indywidualnego sprzętu niezbędnego w rehabilitacji. Prawo do ulgi przysługuje pod warunkiem, że wydatki nie były finansowane lub dofinansowane przez środki z funduszy publicznych takich jak PFRON, NFZ czy zakładowe fundusze rehabilitacji, ani nie zostały zwrócone podatnikowi w innej formie.

Jakie wydatki na adaptację i wyposażenie mieszkania można odliczyć?

Wydatki na adaptację oraz wyposażenie lokali i budynków mieszkalnych kwalifikują się do ulgi, jeśli ich charakter odpowiada potrzebom wynikającym z poszczególnych rodzajów niepełnosprawności podatnika. Adaptacją określa się przystosowanie przestrzeni mieszkalnej w taki sposób, aby ułatwić codzienną egzystencję osoby niepełnosprawnej. Zakres takich prac różni się indywidualnie w zależności od deficytów zdrowotnych.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wymienia w interpretacjach indywidualnych przykładowe inwestycje uznawane za cele rehabilitacyjne, m.in. wymianę okien i drzwi, montaż klimatyzacji, gazowych podgrzewaczy wody oraz mat grzewczych. Skarbówka dopuszcza także odliczenie kosztów zakupu mebli kuchennych, rolet wewnętrznych, pralki, suszarki automatycznej czy kompleksowej modernizacji łazienki, włączając montaż antypoślizgowej podłogi i kabin prysznicowych bezbrodzikowych z uchwytami.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w jednej z interpretacji potwierdził: „Uzasadnione jest uznanie poniesionych wydatków za wydatki na adaptację lokalu mieszkalnego i jego wyposażenie, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności”.

Kluczowym aspektem przy kwalifikacji wydatku jest wykazanie, że dana inwestycja spełnia funkcję wspomagającą osobę niepełnosprawną, uwzględniając stan jej zdrowia. Pomocne jest zaświadczenie lekarskie wystawione przez specjalistę, które dokumentuje związek ponoszonych kosztów z potrzebami rehabilitacyjnymi. Każdorazowa możliwość skorzystania z ulgi jest oceniana indywidualnie przez organy skarbowe.

Warunki i ograniczenia dotyczące odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej

Zasady odliczeń określają przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które regulują między innymi ramy czasowe oraz wymogi dokumentacyjne. Podatnik musi posiadać dowody poniesienia kosztów, a odliczeniu podlegają wyłącznie wydatki finansowane z własnych środków.

W przypadku częściowego dofinansowania, na przykład z programu Czyste Powietrze czy zakładowych funduszy świadczeń socjalnych, odliczenie dotyczy tylko różnicy między poniesionym kosztem a otrzymanym wsparciem. Każda forma zwrotu – nawet częściowa – zmniejsza wartość podstawy odliczenia w zeznaniu podatkowym.

Należy pamiętać, że indywidualne interpretacje podatkowe chronią podatnika jedynie w zakresie przedstawionego stanu faktycznego zawartego we wniosku i obowiązujących przepisów. Jeśli rzeczywiste fakty będą różnić się od opisanych, interpretacja nie będzie miała mocy ochronnej, gdyż organ nie przeprowadza postępowania dowodowego.

Za odliczenie można również uznać zakup lub naprawę indywidualnego sprzętu rehabilitacyjnego, o ile jego funkcjonalność jest dostosowana do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał: „Ogrzewanie gazowe ułatwia funkcjonowanie i wykonywanie podstawowych czynności życiowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności”.

Kiedy osoba niepełnosprawna jest uznawana za pozostającą na utrzymaniu podatnika?

Z ulgi rehabilitacyjnej mogą korzystać także podatnicy, którzy na swoim utrzymaniu mają osoby niepełnosprawne. Status ten zależy od stopnia pokrewieństwa lub powinowactwa i obejmuje między innymi współmałżonka, dzieci własne i przysposobione, pasierbów, rodziców, rodzeństwo, a także zięciów i synowe.

Odliczeniu podlegają wydatki poniesione przez podatnika w roku podatkowym, dotyczące osoby spełniającej ustawowe kryteria. Istotnym kryterium jest limit dochodów osoby niepełnosprawnej, który nie może przekroczyć dwunastokrotności renty socjalnej obowiązującej w grudniu danego roku podatkowego. Przekroczenie tego limitu, nawet minimalnie, pozbawia opiekuna prawa do odliczenia.

W rozliczeniu za rok 2025 (składanym w 2026 roku) renta socjalna wyniosła 1878,91 zł brutto, co ustaliło dochodowy próg na poziomie 22 546,92 zł brutto. Do tego limitu nie wlicza się jednak wszystkich dochodów – wyłączone są między innymi zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny, świadczenia rodzinne ani alimenty.

Spełnienie wszystkich warunków, w tym formalności takie jak złożenie właściwego wniosku przez osobę z niepełnosprawnością, jest niezbędne do prawidłowego rozliczenia ulgi.