Państwo rośnie z dopłatami do minimalnej emerytury dla obywateli Ukrainy. Co na to ekspert?
Po osiągnięciu wieku emerytalnego w Polsce prawo do emerytury można uzyskać już po przepracowaniu jednego dnia i opłaceniu składek emerytalno-rentowych. Zasady te dotyczą przede wszystkim obywateli Polski, ale korzystają z nich także cudzoziemcy. Jak podaje „Fakt”, państwo dopłaca znaczne kwoty obywatelom innych krajów, umożliwiając im otrzymanie minimalnej emerytury. Najwięcej świadczeń z dopłatą otrzymują Ukraińcy.
Wpływ dopłat na minimalną emeryturę Ukraińców
Z danych Ministerstwa Rodziny, ujawnionych przez „Fakt”, wynika, że suma dopłat do najniższych emerytur wypłacanych Ukraińcom w Polsce wzrosła o około milion złotych w ciągu ostatnich pięciu lat. W 2025 roku kwota ta zbliżyła się do 1,3 miliona złotych. Aby zyskać prawo do minimalnej emerytury w Polsce, wystarczy przepracować w kraju miesiąc i odprowadzić jedną składkę na ubezpieczenie społeczne do ZUS. Takie rozwiązanie pozwala na uzyskanie świadczenia minimalnego nawet osobom, które wcześniej pracowały za granicą.
Minimalna emerytura w Polsce a sumowanie okresów składek
Obecnie minimalne świadczenie emerytalne w Polsce wynosi 1878,91 zł brutto. Warunkiem jego otrzymania jest udokumentowanie odpowiedniego stażu pracy — 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Umowy międzynarodowe umożliwiają sumowanie okresów ubezpieczeń zagranicznych i polskich, co pozwala osobom pracującym w dwóch krajach na prawo do łącznych świadczeń.
Jeśli po zsumowaniu składek wysokość wyliczonej emerytury jest niższa od minimalnej krajowej, państwo wyrównuje tę różnicę. Przykładowo obywatel Ukrainy, który przepracował miesiąc w Polsce i opłacił składkę, może liczyć na dopłatę od ZUS do poziomu minimalnej emerytury. Dla porównania, minimalna emerytura na Ukrainie wynosi około 2595 hrywien (ok. 250 zł), podczas gdy w Polsce to blisko 1879 zł brutto.
Dane resortu: ilu obcokrajowców korzysta z dopłat do minimalnej emerytury?
Ministerstwo Rodziny podało, że w październiku 2025 roku z dopłat do minimalnej emerytury korzystało 620 obcokrajowców. Najliczniejszą grupę stanowili 365 obywatele Ukrainy, a 17 osób pochodziło z Białorusi. Łączne wydatki na dopłaty do takich świadczeń dla cudzoziemców od stycznia do października 2025 roku osiągnęły 1,7 miliona złotych, z czego blisko 1,3 miliona przypadało na Ukraińców.
Kwoty dopłat rosną z roku na rok. Przykładowo suma ta wyglądała następująco:
- 2020 r. — 221,8 tys. zł
- 2021 r. — 370,1 tys. zł
- 2022 r. — 440,2 tys. zł
- 2023 r. — 669,6 tys. zł
- 2024 r. — 865,2 tys. zł
- 2025 r. (styczeń–październik) — 1 266 tys. zł
Warunki uzyskania dopłaty do minimalnej emerytury przez cudzoziemców
Dopłata do minimalnej emerytury nie przysługuje obcokrajowcom, którzy:
- zmienili miejsce zamieszkania z Polski na inny kraj;
- mają sumę polskiej i zagranicznej emerytury równą lub wyższą od minimalnej krajowej;
- wciąż pracują i osiągają dochód przekraczający kwotę dopłaty do emerytury.
ZUS weryfikuje prawo do dopłat na podstawie danych na koncie ubezpieczonego, w tym informacji o dochodach podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu. Wiceminister rodziny Sebastian Gajewski wyjaśnia, że fakt zamieszkiwania w Polsce jest monitorowany zarówno przy składaniu wniosku o świadczenie, jak i w trakcie jego wypłacania.
Osoby pobierające dopłatę do minimalnej emerytury mają obowiązek informować ZUS o opuszczeniu Polski. W przeciwnym razie mogą zostać zobowiązane do zwrotu wcześniej wypłaconych świadczeń.
Ekspert o emeryturach minimalnych dla cudzoziemców
„Takie zasady obowiązują wszystkich, którzy chcą otrzymać polską emeryturę, niezależnie od kraju pochodzenia. Dzięki umowom międzynarodowym okresy ubezpieczeń z zagranicy są uznawane. Już od jednej składki uzyskuje się status emeryta, co daje prawo do dodatków, jak trzynastka czy renta rodzinna po śmierci. Wcześniej z podobnych rozwiązań korzystali głównie Polacy pracujący za granicą. Teraz sytuacja się zmienia, bo to obywatele innych państw, przede wszystkim Ukrainy, przyjeżdżają do Polski” — komentuje Tomasz Lasocki, ekspert ds. zabezpieczenia społecznego z Politechniki Warszawskiej.
Lasocki dodaje, że nie należy obawiać się gwałtownego wzrostu liczby korzystających z minimalnej emerytury obcokrajowców. „Nie jest tak prosto utrzymać się w Polsce na minimalnej emeryturze, a przeprowadzka tuż przed emeryturą nie będzie masowa” — podkreśla specjalista.