W lutym 2026 roku Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Karol Nawrocki podjął kluczowe decyzje dotyczące prawa łaski, które zwróciły uwagę opinii publicznej. Zarówno osoby ułaskawione, jak i te, wobec których decyzja była odmowna, znalazły się w centrum zainteresowania. Szczegóły tych działań na platformie X ujawnił Rafał Leśkiewicz, podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta i rzecznik prasowy.
Prawo łaski w Polsce upoważnia Prezydenta do ułaskawienia osób skazanych prawomocnym wyrokiem. Decyzje w tym zakresie mogą zostać podjęte na podstawie wniosku samego skazanego, ale również Prokuratora Generalnego. W praktyce Prezydent uważnie rozważa opinie sądów oraz rekomendacje organów ścigania, zanim wypowie ostateczne stanowisko w sprawie.

Przy podejmowaniu decyzji Prezydent RP brał pod uwagę względy humanitarne, pozytywne opinie sądów oraz wnioski Prokuratora Generalnego o skorzystanie z prawa łaski – podkreślił Rafał Leśkiewicz.
Ułaskawienia i odmowy – decyzje prezydenta z 2 lutego 2026
Postanowieniami z dnia 2 lutego 2026 roku Prezydent zastosował prawo łaski wobec trzech osób. Jednocześnie pięć osób nie otrzymało ułaskawienia, a decyzja wobec nich była odmowna. Wskazanie względów humanitarnych oraz pozytywnych rekomendacji sądowych świadczy o selektywnym podejściu, dopasowanym indywidualnie do każdej sytuacji.
Szczegóły ułaskawień – przesłanki decyzji
W pierwszym przypadku Prezydent zastosował prawo łaski poprzez warunkowe zawieszenie wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby. Decyzja kierowała się przede wszystkim względami humanitarnymi – bardzo trudną sytuacją zdrowotną osoby skazanej i jej zaawansowanym wiekiem. Prezydent wziął również pod uwagę wyrażenie skruchy, przeproszenie pokrzywdzonych, incydentalny charakter czynu oraz pozytywną opinię środowiskową.
W drugim przypadku osoba została skazana za groźby karalne. Prezydent darował jej karę pozbawienia wolności, uzasadniając decyzję bardzo trudną sytuacją zdrowotną i zaawansowanym wiekiem osoby skazanej, odległym terminem popełnienia czynu oraz przestrzeganiem porządku prawnego po wyroku.
Trzecia ułaskawiona osoba odpowiadała za oszustwo i wyrządzenie szkody w obrocie gospodarczym. Prezydent zawiesił wykonanie kary i oddał skazanego pod dozór kuratora, wskazując na trudną sytuację rodzinną i konieczność opieki nad chorą żoną i dziećmi.
Nowe postanowienia – Prezydent żąda akt od Prokuratora Generalnego
Równolegle Karol Nawrocki podpisał cztery postanowienia, poprzez które zażądał od Prokuratora Generalnego przedstawienia akt w czterech sprawach, zgodnie z art. 567 § 2 Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z tym przepisem Prokurator Generalny przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej akta sprawy lub wszczyna z urzędu postępowanie o ułaskawienie w każdym wypadku, kiedy Prezydent tak zadecyduje. Oznacza to, że Prezydent może samodzielnie inicjować szczegółową analizę określonych przypadków przed podjęciem ostatecznej decyzji o ułaskawieniu. Takie działanie podkreśla aktywną rolę Prezydenta w procesie korzystania z prawa łaski.
Prawo łaski w praktyce – kluczowe informacje
Prawo łaski jest wyjątkowym uprawnieniem, jakie posiada Prezydent RP, umożliwiającym złagodzenie lub uchylenie konsekwencji prawomocnych wyroków skazujących. Wykorzystanie tego prawa następuje po zebraniu dokładnej dokumentacji i opinii od sądów, a także po rekomendacjach organów ścigania. Humanitarne względy często decydują o ostatecznym rozstrzygnięciu, co potwierdza zrównoważone i przemyślane podejście Prezydenta Karola Nawrockiego do tego procesu.
Prezydent jako aktywny uczestnik procesu ułaskawienia
Nie tylko na wniosek zainteresowanych stron podejmowane są działania zmierzające do ułaskawienia. Prezydent ma prawo sam inicjować postępowania dotyczące prawa łaski, zlecając analizę konkretnych przypadków Prokuratorowi Generalnemu. To podkreśla jego znaczącą rolę i świadomość odpowiedzialności w podejmowaniu tak istotnych decyzji, które dotykają spraw niezwykle wrażliwych dla jednostek i społeczeństwa.
Reakcje i dalsze kroki
Decyzje Prezydenta Nawrockiego wywołały zainteresowanie i dyskusje w mediach oraz opinii publicznej. Selektywny charakter ułaskawień i wymagane wnioski organów ścigania dają sygnał o podejściu, które łączy wymiar sprawiedliwości z elementami humanizmu. Postanowienia dotyczące żądania akt wskazują również na to, że procedura prawa łaski będzie uważnie i starannie realizowana.