Nowa pomoc dla seniorów. Nie waloryzacja emerytur czy rent. Rząd ma inny plan

Rząd pod koniec września przedstawił listę 58 priorytetów na najbliższe miesiące, obejmującą wiele aspektów życia społecznego i gospodarczego. Dokument podzielono na cztery kluczowe obszary: bezpieczeństwo państwa, rozwój konkurencyjnej i innowacyjnej gospodarki, sprawne państwo oraz nowoczesne cyfrowe usługi. Minister Maciej Berek podkreślił, że celem rządu jest przedstawienie długofalowej strategii działania, dobrze przygotowanej na nadchodzące miesiące.

Dla mieszkańców Polski lektura tego planu okazała się sporym zaskoczeniem. Zabrakło w nim ważnych postulatów z kampanii wyborczej, takich jak podniesienie kwoty wolnej od podatku, druga waloryzacja emerytur i rent czy obniżenie składki zdrowotnej dla przedsiębiorców – obietnic, które miały realnie odciążyć miliony obywateli.

Ekonomista Marek Zuber w rozmowie z „Faktem” wyraził krytyczną opinię o dokumencie:

— Czekaliśmy na ten dokument półtora roku. Dobrze, że wreszcie się pojawił, choć trudno mówić o spójnej strategii rządu na całość — zauważył ekspert.

Pozostaje pytanie, czy pominięcie tych kluczowych obietnic to przypadek, czy celowe odsunięcie problemów na później.

Hasła obietnic – czy za nimi kryją się pułapki?

Analizując szczegółowe punkty priorytetów, można odnieść wrażenie, że rząd próbuje jednocześnie wspierać gospodarstwa domowe i pobudzać gospodarkę. Wśród propozycji znajdują się m.in. ustabilizowanie cen energii, częściowa likwidacja podatku Belki oraz wzmocnienie praw pracowników.

Diabeł tkwi jednak w szczegółach. Zapowiedziana cena prądu dla gospodarstw domowych nie przekroczy 500 zł/MWh, ale realne obniżki wejdą w życie dopiero od 2026 roku. Do tego czasu rachunki będą zależne od sytuacji na rynku energii.

Interesującą propozycją jest wprowadzenie Osobistych Kont Inwestycyjnych (OKI), które pozwolą inwestować do 100 tys. zł bez podatku Belki. Limit jest jednak ściśle określony: część środków będzie można przeznaczyć wyłącznie na lokaty i obligacje, a na nadwyżkę ponad 100 tys. zł naliczony zostanie podatek w wysokości 0,8–0,9% od wartości inwestycji. Osoby oczekujące całkowitego zniesienia podatku mogą poczuć się rozczarowane.

Na rynku pracy rząd planuje konkretne zmiany: zakaz bezpłatnych staży, minimalne wynagrodzenie dla stażystów na poziomie 35% średniej krajowej (dziś około 3 tys. zł brutto), limit 40 godzin tygodniowo oraz ubezpieczenie. To krok ku poprawie warunków dla młodych, ale specjaliści ostrzegają, że firmy mogą ograniczyć liczbę miejsc stażowych.

Pilotaż krótszego tygodnia pracy ruszy dopiero w 2026 roku i tylko w wybranych firmach. Czy Polacy są gotowi tak długo czekać na te zmiany?

Bon senioralny i wsparcie rodzin – jak wygląda pomoc rządu?

Najwięcej emocji wzbudziły kwestie bezpośredniego wsparcia dla gospodarstw domowych, zwłaszcza bon senioralny. Jego wartość ma wynosić maksymalnie 2150 zł miesięcznie, odpowiadając 60 godzinom profesjonalnej opieki dla osób powyżej 75. roku życia. Bon nie będzie wypłacany w gotówce seniorom, lecz rozliczany jako finansowanie usług opiekuńczych.

Korzystać z niego będą mogli jedynie seniorzy spełniający ścisłe kryteria dochodowe. Dochód seniora nie może przekroczyć 3410 zł brutto miesięcznie, a dochody gospodarstwa domowego muszą mieścić się w granicach zależnych od jego wielkości (od 3500 do 6700 zł w jednoosobowym lub maksymalnie 10 tys. zł w wieloosobowym). Pomoc ma thus charakter selektywny, a nie powszechny.

Podobny charakter nosi proponowana coroczna waloryzacja kryterium dochodowego w pomocy społecznej – to postęp względem poprzedniego modelu, gdzie próg waloryzowano rzadko, nawet raz na trzy lata. Pojawia się jednak pytanie, ilu beneficjentom przyniesie to realne korzyści.

Eksperci wskazują, że realizacja tych programów wymaga dodatkowych środków, co może oznaczać wzrost podatków lub nowe opłaty. Marek Zuber ocenił:

— Wśród najważniejszych zadań wymieniłbym zapewnienie bezpieczeństwa, rozwój energetyki, technologii i inwestycji. Pytanie, skąd wziąć na to środki, bo nie zostało to określone. Można spodziewać się wzrostu obciążeń podatkowych — stwierdził ekonomista.

To budzi wątpliwości, czy nowe priorytety poprawią sytuację finansową Polaków, czy przesuną koszty na inne obszary.

Co dalej z pomocą dla seniorów i Polaków?

Dokument rządu obfituje w deklaracje o podniesieniu jakości życia obywateli, ale wiele propozycji obarczonych jest warunkami i ograniczeniami. Bon senioralny, zmiany na rynku staży czy w podatku Belki mogą stać się realnym wsparciem, lecz głównie dla wybranych grup. Ich realizacja wymaga nowych źródeł finansowania, co grozi wzrostem podatków.

Ostateczne efekty poznamy w nadchodzących miesiącach – okaże się, czy priorytety staną się rzeczywistą pomocą, czy pozostaną listą atrakcyjnych, lecz trudnych do spełnienia obietnic.