Pogromcy plamek starczych z apteki. Te składniki potrafią odmienić skórę

Przebarwienia, które z wiekiem pojawiają się na twarzy i dłoniach, często wywołują dyskomfort estetyczny, choć rzadko stanowią zagrożenie dla zdrowia. Mimo że zwykło się je nazywać plamami starczymi, to medycyna identyfikuje je jako plamy soczewicowate starcze (lentigo senilis). Powstają one wskutek długotrwałego oddziaływania słońca oraz procesów fotostarzenia skóry. W niniejszym artykule wyjaśniamy, jak efektywnie rozjaśnić te zmiany i jakie składniki aktywne powinny znaleźć się w aptecznych środkach pielęgnacyjnych.

Kluczowe informacje:

• Plamy starcze powstają głównie na skutek nadmiaru melaniny, wywołanego ekspozycją na promieniowanie UV, a nie jedynie wskutek wieku.
• Na domowe sposoby trzeba długo czekać, a ich działanie jest powierzchowne.
• Dermokosmetyki z odpowiednimi składnikami aktywnymi to klucz do skutecznej walki z przebarwieniami.

Geneza powstawania plam starczych

Znane również jako plamy wątrobowe – mimo że nie mają nic wspólnego z wątrobą – plamy starcze są płaskimi przebarwieniami o brązowej lub czarnej barwie. Zwykle zaczynają się pojawiać po 40. roku życia w miejscach najczęściej wystawionych na słońce: na grzbiecie dłoni, twarzy, dekolcie i przedramionach. Ich powstawanie wiąże się z powielaniem się melanocytów, czyli komórek odpowiedzialnych za produkcję barwnika skóry. Z wiekiem aktywność tych komórek i zdolność skóry do naprawy uszkodzeń spowodowanych promieniowaniem UV zmniejszają się, co sprzyja tworzeniu przebarwień.

Choć zmiany te są zazwyczaj łagodne, stanowią wyraźny znak, że nasza skóra otrzymała przez lata dużą dawkę promieni słonecznych. Niezwykle istotne jest dokładne rozróżnienie plam starczych od znamion barwnikowych, mogących być groźnymi nowotworami, takimi jak czerniak.

Jakie składniki aktywne warto wybierać w kosmetykach?

Efektywna kuracja przeciw przebarwieniom wymaga preparatów działających na dwóch frontach: złuszczających nadmiar istniejącego pigmentu oraz hamujących produkcję nowej melaniny. Do najskuteczniejszych składników dostępnych bez recepty zaliczają się:

• Witamina C (kwas askorbinowy): działa jako silny antyoksydant, rozjaśnia skórę i poprawia jednolitość kolorytu.
• Retinol (witamina A): przyspiesza odnowę komórkową, przez co „wypycha” przebarwione komórki na powierzchnię i ułatwia ich złuszczenie.
• Kwas azelainowy: delikatnie złuszcza, jednocześnie hamując nadmierną aktywność melanocytów, co jest bezpieczne nawet dla cery wrażliwej.
• Niacynamid (witamina B3): zapobiega migracji barwnika do keratynocytów, ograniczając w ten sposób powiększanie się plam.
• Arbutyna: skutecznie rozjaśnia przebarwienia i jest łagodna dla wrażliwej skóry.
• Kwas kojowy: bezpośrednio blokuje enzym tyrozynazę, odpowiedzialny za powstawanie melaniny.

Niezwykle ważne jest, aby każdą kurację przeciw przebarwieniom wspierać stosowaniem kremów z filtrem SPF 50 lub wyższym. Bez właściwej ochrony przeciwsłonecznej nawet najlepsze preparaty nie przyniosą efektu, ponieważ słońce szybko pobudzi skórę do produkcji nowej porcji pigmentu.

Domowe sposoby pielęgnacji i kiedy udać się po pomoc do dermatologa

Domowe metody mogą wspierać profesjonalną pielęgnację, ale działają zwykle słabo i wymagają cierpliwości. Popularne są okłady z soku z cytryny zawierającego kwas cytrynowy lub octu jabłkowego, które wykazują lekko zakwaszające i rozjaśniające właściwości. Również maseczki z maślanki lub jogurtu, dzięki zawartości kwasu mlekowego, delikatnie wygładzają naskórek. Jednakże te sposoby nie poradzą sobie z głębszymi i bardziej wyraźnymi przebarwieniami.

Warto natychmiast umówić się na konsultację dermatologiczną, jeśli plama:

• posiada nieregularne, postrzępione brzegi,
• rapidnie zmienia kolor, stając się wielobarwna,
• swędzi, krwawi lub szybko się powiększa.

W takich przypadkach specjalista może zalecić bardziej skuteczne, gabinetowe metody leczenia, takie jak laseroterapia, terapia IPL lub peeling chemiczny, które umożliwiają usunięcie zmian głębszych i bardziej opornych na terapię kosmetyczną.

Ochrona przed słońcem to fundament każdej kuracji. Bez codziennego użycia filtrów SPF nawet najlepsze składniki aktywne nie przyniosą trwałych rezultatów.